Posts Tagged ‘อุษาคเนย์’

กำเนิดชนชาติมอญ ชนชาติที่หายไปจากแผ่นดินอุษาคเนย์

Written by warittha on August 30th, 2013. Posted in บทความ

 

รามัญหรือมอญเป็นชนชาติเก่าแก่ชนชาติหนึ่งในเอเชีย และเคยมีอิทธิพลอยู่ในเขตลุ่มน้ำอิรวดีและเจ้าพระยามาเป็นเวลาช้านาน ตามหลักฐานจากพงศาวดาร กล่าวว่า พวกรามัญหรือพวกมอญได้อพยพมาจากอาณาเขตจีน แล้วมาสร้างบ้านสร้างเมืองอยู่ในบริเวณแม่น้ำอิรวดี แม่น้ำสะโตง และแม่น้ำคง โดยตั้งเมืองสะเทิมเป็นเมืองหลวงแห่งแรกของชาวมอญ ในครั้งนั้นมีเจ้าแคว้นเตลิงคณะ (Talingana) ซึ่งอยู่แถวเหนือเมืองมัทราส ในประเทศอินเดีย ได้มาตีเมืองสะเทิมได้ ทำให้ชาวอินเดียจากแคว้นเตลิงคณะเข้ามาตั้งรกรากและแต่งงานกับพวกมอญ จนเกิดคำเรียกชื่อชาวมอญที่แต่งงานกับชาวอินเดียว่า “เตลง” หรือ “ตะเลง” นอกจากนั้นยังมีคำเรียกชาวมอญว่า “รามัญ” ซึ่งเป็นชื่อที่ปรากฏในจารึกของชาวมอญว่า “รามัญประเทศ” ต่อมาชาวมอญได้ตั้งเมือง หงสาวดี ขึ้นเป็นเมืองหลวงแห่งที่สอง โดยมีเรื่องเล่าในพงศาวดารว่า ในกาลครั้งหนึ่งเจ้าเมืองสมละกับเจ้าวิมละพี่น้อง ซึ่งเป็นราชบุตรของพระเจ้ากรุงสะเทิม ถูกขับไล่จากเมืองสะเทิมแล่นเรือร่อนเร่ขึ้นไปข้างเหนือ ในอ่าวนั้นไปถึงเกาะหงสาวดี มีพวกชาวอินเดียไปตั้งค้าขายอยู่บ้างแต่ไม่มาก เจ้าสมละกับเจ้าวิมละสองพี่น้องจึงรวบรวมพวกมอญในท้องถิ่นได้กำลังแล้วชิงเอาเกาะนั้นจากพวกชาวอินเดีย ตั้งเมืองหงสาวดีขึ้น และมีราชวงศ์สืบครองอาณาจักรมอญมาอีกหลายชั่วสมัย จนเมื่อถึงสมัยที่พม่ามีอำนาจเหนืออาณาจักรพุกาม พระเจ้าอนุรุทธ หรือเรียกอีกอย่างว่าพระเจ้าอโนรธามังช่อ ยกกองทัพลงมาตีเมืองหงสาวดี และเมืองสะเทิมกับเมืองมอญ จนในที่สุดเมืองทั้งหลายของชนชาติมอญได้ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่า ตั้งแต่ในช่วงปี พ.ศ. 1600-1830

อาณาจักรมอญ ได้ตกอยู่ใต้อำนาจของพม่า มาจนถึงปี พ.ศ. 1830 เมื่อ”มองโกล”ยกทัพมาตีพม่า ชนชาติมอญ ก็ได้รับเอกราชอีกครั้งหนึ่งโดย มะกะโท หรือพระเจ้าฟ้ารั่ว หรือวาเรรุ ราชบุตรเขยของ”พ่อขุนรามคำแหง” ได้กอบกู้เอกราช  และสถาปนาราชวงค์ชาน-ตะเลง สถาปนา”อาณาจักรมอญอิสระ” มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองเมาะตะมะ เมาะตะมะ เป็นเมืองหลวงของมอญจนถึงปี พ.ศ. 1912 ก็ย้ายกลับไป
หงสาวดีตามเดิม ถึงในสมัย “พระเจ้าราชาธิราช” นั้น “หงสาวดี” ก็กลายเป็นศูนย์กลางทางการค้าที่ใหญ่โต ทางแถบ “อ่าวเบงกอล” มีเมืองท่าที่สำคัญหลายแห่ง

อาณาจักรมอญเจริญสูงสุดในสมัยพระเจ้าธรรมเจดีย์ คือ ระหว่าง พ.ศ.2015-2035 หลังจากนั้นในปี พ.ศ.2094 หงสาวดีก็ตกเป็นเมืองขึ้นแก่อาณาจักรพม่าอีกครั้ง โดยการนำทัพของพระเจ้า”ตะเบงชะเวตี้” ซึ่งในช่วงนี้เองที่ราชวงศ์ตองอูของพม่าขึ้นปกครองหงสาวดี จนถึงปี พ.ศ. 2283 สมิงทอพุทธิเกศ ก็กู้เอกราชคืนมาจากพม่าได้สำเร็จ ทั้งยังยกทัพไปตีเมืองอังวะอีกด้วย ในพ.ศ.2290 พระยาทะละ ได้ครองอำนาจแทนสมิงทอพุทธิเกศ ได้ทำการขยายอาณาเขตต่อไป ทำให้อาณาจักรพม่าสลายตัวลง แต่ชัยชนะของมอญ
ก็เป็นช่วงสั้นๆ เท่านั้น ในปี พ.ศ.2300 พระเจ้าอลองพญา ก็กู้อิสรภาพของพม่ากลับคืนมาได้ ทั้งยังได้โจมตีมอญ จนต้องตกอยู่ภายใต้อำนาจพม่า และนับตั้งแต่นั้นมา มอญ ก็ไม่มีโอกาสที่จะกู้เอกราชคืนมาได้อีกเลย จนกระทั่งทุกวันนี้.

แม้ว่าปัจจุบันชนชาติมอญจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของพม่าไปแล้ว แต่ประเพณี และวัฒนธรรมต่างๆ ของชาวมอญก็ยังไม่สูญสิ้นไป ยังคงฝังรากและกลมกลืนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมพม่าและยังมีคนที่สืบเชื้อสายมอญกระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ของอุษาคเนย์ ทั้งในไทยและพม่า