Posts Tagged ‘สิม’

“สิม” ความงดงามอ่อนช้อยตามแบบสถาปัตยกรรมแห่งล้านช้าง

Written by warittha on June 16th, 2013. Posted in บทความ

สิมวัดเชียงทอง เมืองหลวงพระบาง มีความงดงามจนได้ขึ้นชื่อว่า เป็น อัญมณีแห่งศิลปะลาว

สิม เป็นสถาปัตยกรรมรูปแบบหนึ่งในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวอันมีเอกลักษณ์โดดเด่นในเรื่องของความอ่อนช้อย งดงาม ซึ่งหากเปรียบเทียบกับสถาปัตยกรรมไทย ก็คือ “อุโบสถ” นั่นเอง สิม มีที่มาจากคำว่า “สีมา” หมายถึง “หลัก” หรือที่นิยมกันทั่วไปว่า “ใบสีมา” ที่ใช้ปักล้อมรอบอุโบสถเป็นการแสดงขอบเขตศักดิ์สิทธิ์ของอุโบสถ ในอดีต สิม จะใช้เฉพาะการทำสังฆกรรมของสงฆ์เท่านั้น รูปแบบของอาคารจึงมักมีขนาดเล็กและตั้งอยู่ในตำแหน่งที่ไม่สำคัญ โดยจะมีเจดีย์หรือวิหารเป็นอาคารสำคัญที่สุดของวัดตั้งอยู่โดดเด่นแทน ต่อมา ราวพุทธศตวรรษที่ 22 เป็นต้นมา เจดีย์และวิหารถูกลดความสำคัญลง สิม กลายเป็นอาคารประธานหลักของวัดแทน และมีบทบาทในการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาระหว่างพระสงฆ์กับชาวบ้านด้วย

ลักษณะทั่วไปของ สิม จะมีการสร้างหลังคาซ้อนชั้น ซึ่งมีความหมายถึง อาคารที่มีฐานันดรสูง และยังมีงานประดับตกแต่งสำคัญ นั่นคือ “ช่อฟ้า” หรือ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “สัตตะบูริพัน” (สัตบริพัณฑ์) ที่ประดับอยู่กลางหลังคา เปรียบเป็นเขาพระสุเมรและเขาสัตบริภัณฑ์ซึ่งแสดงถึงศูนย์กลางของจักรวาล ประตูหน้าต่าง ตกแต่งด้วยการแกะสลักไม้และงานลงรักปิดทอง ผนังด้านในตกแต่งด้วยลายฟอกคำ ภายในสิมประดิษฐานพระพุทธรูป บางแห่งอาจมีรางน้ำหรือรางรดสรงสำหรับสรงน้ำพระพุทธรูป

องค์ประกอบและความหมายของช่อฟ้า บนหลังคาของสิม
ตรงกลางบนยอดสุดของช่อฟ้า เป็นสัญลักษณ์เปรียบเสมือน เขาพระสุเมรุ ส่วนที่ลดหลั่นลงมา เปรียบเสมือน
เขาสัตบริพันธ์และส่วนปลายทั้งสองข้างเปรียบเสมือนกำแพงจักรวาล

สิมที่สำคัญ ของลาวได้แก่ สิมวัดเชียงทอง เมืองหลวงพระบาง ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นอัญมณีแห่งศิลปะลาว สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช มีความงดงามโดยเฉพาะหลังคาที่อ่อนโค้ง ซึ่งได้กลายเป็นต้นแบบสถาปัตยกรรมของลาวในเวลาต่อมา

 

อ้างอิง

ศักดิ์ชัย สายสิงห์. 2555. เจดีย์ พระพุทธรูป ฮูปแต้ม สิม ศิลปะลาวและอีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: มิวเซียมเพรส.